Coach-kompas
De gesprekstechniek
De techniek onder elke werkvorm en elk rollenspel. Eerst Scoping voor het totaalbeeld, dan de drie kernvragen, met LSD als houding, altijd binnen je rol. Pak een rollenspel, oefen het, en toets jezelf met de observatiekaart.
Talent in actie = talent + gedrag + context
Talent bestaat pas als het wordt gezien. Jouw gesprek is het moment van zien. Dit kompas houdt je op koers: van voorbereiding tot een concreet vervolg, in tien tot vijftien minuten.
Wie je bent in het gesprek
Een talentcoach is
- Signaalgever. Je ziet talent voordat anderen het zien.
- Benoemer. Je geeft het talent een naam in TTT-taal.
- Activator. Je zorgt dat het talent gebruikt wordt in context.
- Verbinder. Je koppelt het talent aan rolmodellen en doorgroei-kansen.
Een talentcoach is niet
- Geen zorgverlener. Bij trauma, suicidaliteit of mishandeling: direct doorwijzen.
- Geen mentor. Een mentor begeleidt de schoolloopbaan. Jij gaat over identiteit en flow.
- Geen vriend. De relatie is professioneel, ook al voelt het warm.
Scoping
Krijg het totaalbeeld
Voordat je het gesprek ingaat, breng je het totaalbeeld in kaart. Talent wordt pas zichtbaar in een context. Scoping is je voorbereiding: kijk de week ervoor al bewust naar de jongere.
Situatie
Wat speelt er nu, hier, vandaag bij deze jongere?
Let op: Ga niet af op een oud oordeel of op wat anderen zeggen.
Context
Wat speelt binnen en buiten school of het veld? Thuis, sport, straat?
Let op: Talent dat thuis zichtbaar is, telt net zo goed mee.
Sociale omgeving
Wie staat er om de jongere heen? Groep, vrienden, gezin, rolmodellen?
Let op: De groep bepaalt mede of een talent durft te laten zien.
De drie kernvragen
Waar ben je trots op?
Opent positief. Geen oordeel, wel ruimte.
Hoe heb je het jaar ervaren?
Geeft context. Binnen en buiten school telt mee.
Wat wil je laten zien?
Eindigt vooruit. Een concreet ding voor de komende periode.
Niet meer vragen dan deze drie. Doorvragen op de antwoorden mag, nieuwe vragen toevoegen niet.
LSD
Je houding tijdens het gesprek
Luisteren
Volledig aanwezig zijn. Niet onderbreken, geen advies geven.
Stilte mag. Laat de ander het verhaal maken.
Samenvatten
Koppel terug wat je hoort, zodat de ander zich gehoord voelt.
"Klopt het dat je..."
Doorvragen
Creeer context. Vraag door op wat de ander zelf noemt.
"Waar heb je het precies over?"
Doorwijzen
Bij signalen buiten talent-scope: direct naar de zorgroute.
Bij twijfel: niet zelf oplossen, wel doorgeven.
Do's en don'ts
Wel doen
- Tien tot vijftien minuten, niet langer.
- Bereid je voor: kijk de week ervoor bewust naar de jongere.
- Toon emotie bij een compliment. Een plat "goed gedaan" doet niks.
- Beschrijf eerst wat je ziet. Laat de jongere zelf op de talentnaam komen.
- Eindig met een concreet ding dat de jongere gaat doen.
Niet doen
- Geen evaluatie- of rapportgesprek.
- Laat geen negativiteit binnen. Erken kort, stuur door naar wat goed gaat.
- Geen stevig gesprek omdat een docent dat vraagt. Leg uit dat TTT zo niet werkt.
- Noem geen skill als talent. Vraag door tot je het talent eronder hebt.
- Bij zorgsignalen niet zelf oplossen. Doorwijzen.
Waaraan je merkt dat het raakt
Lichamelijke signalen dat het talent gezien werd. Dat is stap een naar twee in de formule: Zien wordt Erkennen.
Stilte
De jongere weet even geen houding aan te nemen.
Lach
Gewrongen, verlegen.
Blozen of stralen
Zichtbaar geraakt.
Meer willen horen
Het verlangen om door te gaan.
Rollenspellen om te oefenen
5 casussenEen meisje deelt een trauma
Je grens bewaken en doorwijzen
Speel deze casusJongen met vechtpartijen
De relatie openen zonder op het gedrag te sturen
Speel deze casusDocent vraagt een stevig gesprek
Je rol bewaken onder druk
Speel deze casusGroepsconflict op de gang
De-escaleren en overdragen
Speel deze casusNegatieve energie in de groep
Talent zien door het gedrag heen
Speel deze casusZo oefen je in de teamtraining
- Twee keer tien minuten per ronde.
- Vorm duo’s, niet met je beste maatje.
- Wissel halverwege van rol: speler wordt coach.
- Geef eerlijke feedback: een ding dat werkte, een ding dat anders kan.
- De drie vragen zijn het frame, de rest is luisteren.
Stellingen
Zes stellingen om de training mee te openen. Kies een positie en leg uit waarom.
Observatie-toets
Scoor een rollenspel op Scoping en LSD. Een ding dat werkte, een ding dat anders kan. Bewaart en downloadt vanzelf.